انتشارات دانشگاه تهرانتحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی2783-463859420251231Substrate Independence of Information: From Knowledge Organization to the Problem of Consciousness in Philosophy of Mind and Artificial Intelligenceاستقلال از بستر مادی اطلاعات: از سازماندهی دانش تا مسئله آگاهی در فلسفه ذهن و هوش مصنوعی11610738710.22059/jlib.2025.107387FAعلیرضانوروزیسردبیر، گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20251215<strong>Objective:</strong> The concept of “substrate independence” is one of the most fundamental concepts in information science, computer science, and the philosophy of mind. It has played a decisive role in the transition from traditional librarianship to modern information science, as well as in the formation of new paradigms in artificial intelligence (AI). This concept emphasizes the distinction between “information as an abstract entity” and “the material substrate of its manifestation,” defining information not as a physical object but as an “abstract pattern.”<br /><strong>Method:</strong> This study, adopting an analytical approach, elucidates this concept at four main levels: 1. The level of information science, encompassing the separation of content from carrier, the transformation of knowledge organization systems and metadata, and the redefinition of the role of information professionals; 2. The interdisciplinary level, including publishing, music, and computation; 3. The level of artificial intelligence and philosophy of mind, including the mind-as-software thesis and mind uploading; and 4. The level of theoretical and practical challenges, including the problem of consciousness, the embodiment problem, ethical challenges, and physical limitations.<br /><strong>Results:</strong> The findings indicate that although substrate independence has become an efficient managerial tool in information science, its generalization to the domain of consciousness and artificial intelligence entails profound philosophical, technical, and ethical questions. This concept is not merely a theoretical principle but also a dynamic and challenging research domain within contemporary sciences.<br /><strong>Conclusions:</strong> The concept of substrate independence, as a foundational principle of contemporary information science, has, by separating abstract content from its physical carrier, paved the way for the transformation of modern knowledge organization systems, metadata, and digital preservation strategies. However, the generalization of this principle to the domain of consciousness and artificial intelligence raises unresolved questions regarding the nature of understanding, the role of embodiment in cognition, and individual identity in digital environments. Thus, this concept not only provides a theoretical framework for information management in multi-format environments but also opens up an interdisciplinary research field requiring collaboration among information scientists, computer scientists, neuroscientists, and philosophers to explore its epistemological, technical, and ethical dimensions.<strong>هدف:</strong> مفهوم «استقلال از بستر مادی» یکی از بنیادیترین مفاهیم در علم اطلاعات، علوم رایانه و فلسفه ذهن است که نقش تعیینکنندهای در گذار کتابداری سنتی به علم اطلاعات مدرن و نیز در شکلگیری پارادایمهای نوین هوش مصنوعی ایفا کرده است. این مفهوم بر تمایز میان «اطلاعات به عنوان موجودیتی انتزاعی» و «بستر مادی تجلی آن» تأکید دارد و اطلاعات را نه یک شیء فیزیکی، بلکه یک «الگوی انتزاعی» تعریف میکند.<br /><strong>روش پژوهش: </strong>مطالعه حاضر با رویکردی تحلیلی، مفهوم «استقلال از بستر مادی» را در چهار سطح اصلی تبیین میکند: 1. سطح علم اطلاعات شامل تفکیک محتوا از حامل، تحول در نظامهای سازماندهی دانش و فراداده، و بازتعریف نقش متخصصان اطلاعات؛ 2. سطح میانرشتهای شامل نشر، موسیقی و محاسبات؛ 3. سطح هوش مصنوعی و فلسفه ذهن شامل ذهن بهمثابه نرمافزار و بارگذاری ذهن؛ و 4. سطح چالشهای نظری و عملی شامل مسئله آگاهی، بحران تجسم، چالشهای اخلاقی و محدودیتهای فیزیکی.<br /><strong>یافتهها:</strong> یافتهها نشان میدهد که اگرچه استقلال از بستر مادی در علم اطلاعات به یک ابزار مدیریتی کارآمد تبدیل شده است، اما تعمیم آن به حوزه آگاهی و هوش مصنوعی با پرسشهای عمیق فلسفی، فنی و اخلاقی همراه است. این مفهوم نه تنها یک اصل نظری، بلکه یک حوزه پژوهشی پویا و چالشبرانگیز در علوم معاصر محسوب میشود.<br /><strong>نتیجهگیری: </strong>مفهوم استقلال از بستر مادی به عنوان اصل بنیادین علم اطلاعات معاصر، با تفکیک محتوای انتزاعی از حامل فیزیکی، زمینهساز تحول نظامهای نوین سازماندهی دانش، فرادادهها، و راهبردهای حفاظت دیجیتالی شده است. با این حال، تعمیم این اصل به حوزه آگاهی و هوش مصنوعی، پرسشهای حلنشدهای درباره ماهیت فهم، نقش تجسم در شناخت، و هویت فردی در محیطهای دیجیتال مطرح میسازد. از اینرو، این مفهوم نه تنها چارچوبی نظری برای مدیریت اطلاعات در محیطهای چندقالبی فراهم میآورد، بلکه حوزه پژوهشی میانرشتهای را میگشاید که نیازمند همکاری متخصصان علم اطلاعات، علوم رایانه، علوم اعصاب و فلسفه برای واکاوی ابعاد معرفتشناختی، فنی و اخلاقی آن است.https://jlib.ut.ac.ir/article_107387_c5cff9e86c9d3233b492f80b880752ad.pdfانتشارات دانشگاه تهرانتحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی2783-463859420251231The Role of Social Capital Dimensions in Enhancing Job Satisfaction and Willingness to Share Historical Knowledge Among Employees of the National Museum of Iranنقش ابعاد سرمایه اجتماعی در ارتقای رضایت شغلی و تمایل به تسهیم دانش تاریخی در میان کارکنان موزه ملی ایران12810738210.22059/jlib.2026.409888.1811FAمریممنصوریگروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.فاطمهنصرالهیگروه تاریخ،دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.علیبیرانوندگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.Journal Article20251116<strong>Objective</strong>: The present study examines the role of social capital dimensions in enhancing job satisfaction and willingness to share historical knowledge among employees of the National Museum of Iran.<br /><strong>Method</strong>: This study is applied in terms of purpose and descriptive–survey in terms of methodology. The statistical population consisted of all employees of the National Museum of Iran in 2025. Using Cochran’s formula and simple random sampling, a sample of 175 respondents was selected. The data collection instrument was a composite questionnaire including the Social Capital Scale developed by Nahapiet and Ghoshal (1998), the Job Satisfaction Scale by Paul Spector (1985), and the Knowledge Sharing Scale by Wang and Noe (2010). The reliability of the questionnaire was assessed using Cronbach’s alpha, yielding a coefficient of 0.89. Data were analyzed using structural equation modeling (SEM) with LISREL software.<br /><strong>Results</strong>: Based on the direct effects of social capital dimensions on the willingness to share knowledge, the cognitive dimension (factor loading = 0.62), the structural dimension (factor loading = 0.49), and the relational dimension (factor loading = 0.31) exhibited the greatest influence on willingness to share knowledge, respectively. Furthermore, job satisfaction (factor loading = 0.70) had a strong effect on willingness to share knowledge. In all cases, the obtained t-values exceeded 1.96, and based on these results, the research hypotheses were confirmed. Regarding the indirect relationships among the research variables, through the mediating role of job satisfaction, the relational dimension (0.95), structural dimension (0.79), and cognitive dimension (0.77) of social capital had, respectively, the greatest effects on the willingness to share historical knowledge.<br /><strong>Conclusions</strong>: The findings emphasize that social capital, as one of the organization’s intangible assets, plays a key role in enhancing job satisfaction and improving employees’ willingness to share historical knowledge at the National Museum of Iran. Therefore, managers of this organization should strengthen social interactions, foster mutual trust, and promote shared goals and a common language in order to create the necessary conditions for improving workplace relationships and organizational productivity.<strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر در تلاش است تا نقش ابعاد سرمایۀ اجتماعی را در ارتقای رضایت شغلی و تمایل به تسهیم دانش تاریخی در میان کارکنان موزه ملی ایران مورد بررسی قرار دهد.<br /><strong>روش پژوهش: </strong>پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان موزه ملی ایران در سال 1404 بود. با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونهگیری تصادفی ساده، 175نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. ابزار گردآوری دادهها در این پژوهش، پرسشنامه ترکیبی شامل مقیاس سرمایۀ اجتماعی نهاپیت و گوشال (1998)، مقیاس رضایت شغلی پائول اسپکتور (1985) و مقیاس تسهیم دانش وانگ و نو (2010) است. میزان پایایی پرسشنامه مزبور با کمک آلفای کرونباخ (89/0) محاسبه گردید. تحلیل دادهها با استفاده روش مدل معادلات ساختاری و به کمک نرمافزار لیزرل تحلیل شد.<br /><strong>یافتهها:</strong> بر اساس یافتههای حاصل از تأثیرات مستقیم ابعاد سرمایۀ اجتماعی بر تمایل به تسهیم دانش به ترتیب بعد شناختی با ۶۲/۰، بعد ساختاری با 49/0 و بعد رابطهای با 31/0 بار عاملی بیشترین میزان تأثیرات را بر تمایل به تسهیم دانش داشتهاند. همچنین متغیر رضایت شغلی با بار عاملی 70/0 تأثیر بالایی بر تمایل به تسهیم دانش داشته است. در تمامی موارد مقادیر معناداری به دست آمده بزرگتر از 96/1 بوده و به استناد این نتایج روابط پیشبینی شده در فرضیههای پژوهش تأیید میشود. در بخش بررسی روابط غیرمستقیم بین متغیرهای پژوهش، به ترتیب بعد رابطهای سرمایۀ اجتماعی با 95/0، بعد ساختاری با 79/0 و بعد شناختی با 77/0 به واسطه رضایت شغلی بیشترین تأثیر را بر تمایل به تسهیم دانش تاریخی داشتهاند.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> یافتهها تأکید میکنند که سرمایۀ اجتماعی به عنوان یکی از داراییهای نامشهود سازمانی، نقشی کلیدی در افزایش رضایت شغلی و بهبود تمایل به تسهیم دانش تاریخی توسط کارکنان موزه ملی ایران ایفا میکند. بنابراین، مدیران این سازمان باید با تقویت تعاملات اجتماعی، ایجاد اعتماد متقابل، و ترویج اهداف و زبان مشترک، شرایط لازم برای بهبود روابط کاری و بهرهوری سازمانی را فراهم آورند.https://jlib.ut.ac.ir/article_107382_3f82bc3a0b4f47108f71a1256f2af596.pdfانتشارات دانشگاه تهرانتحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی2783-463859420251231The Role of Supervisors' Feedback Patterns and Author Identity in Defense Anxiety Regarding Scientific Reports among Graduate Studentsنقش الگوهای بازخورددهی استادان راهنما و هویت نویسندگی در اضطراب دفاع از گزارشهای علمی دانشجویان تحصیلات تکمیلی11610738310.22059/jlib.2026.407697.1806FAفریبارحیمیگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.حسینتقویگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.عادلزاهد بابلانگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.0009-0004-1059-4727Journal Article20251119<strong>Purpose:</strong> The present study aimed to identify the direct and indirect effects of supervisors’ feedback patterns and author identity on defense anxiety regarding scientific reports among graduate students at the University of Mohaghegh Ardabili.
<strong>Methodology: </strong>This study was conducted using a descriptive-correlational approach and partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). The statistical population comprised approximately 5,674 Master’s and Doctoral students at the University of Mohaghegh Ardabili during the 2024–2025 academic year. Utilizing convenience sampling based on the minimum sample requirements for SEM, 424 questionnaires were distributed; ultimately, valid data from 400 participants (60.5% female; 58% Master’s level; mean age 31.2 years) were analyzed. The research instruments included three standardized questionnaires: The Supervisors’ Feedback Patterns Scale (Ocak & Karanfil; α= 0.96), the Author Identity Scale (Cheung et al.; α = 0.92), and the Short Defense Anxiety Scale (Veisi et al., 2022; α= 0.93). Data analysis was performed using SPSS v.27 and SmartPLS v.4 software.
<strong>Findings: </strong>The results indicated that supervisors’ feedback patterns have a significant negative relationship with defense anxiety (p < 0.01, β= -0.278) and a strong positive relationship with author identity (p < 0.001, β= 0.780). Furthermore, author identity exhibited a significant negative relationship with defense anxiety (p < 0.001, β= -0.325). The indirect effect of supervisors’ feedback patterns on defense anxiety, mediated by author identity, was significant and negative (p < 0.001, -0.255). The model fit indices were highly favorable (SRMR = 0.047, GOF = 0.543), and the R2 for defense anxiety was 0.321.
<strong>Conclusion: </strong>Constructive and supportive feedback from supervisors significantly reduces defense anxiety both directly and indirectly by strengthening students’ author identity. These findings emphasize the necessity of training faculty in providing effective feedback and designing programs to bolster author identity to enhance the mental health, research performance, and scientific reporting of graduate students.<strong>هدف: </strong>پژوهش حاضر با هدف شناسایی تأثیر مستقیم و غیرمستقیم الگوهای بازخورددهی استادان راهنما و هویت نویسندگی بر اضطراب دفاع از گزارشهای علمی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد.
<strong>روش پژوهش:</strong> این مطالعه با رویکرد توصیفی-همبستگی و با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری (PLS-SEM) اجراء شد. جامعه آماری شامل حدود ۵۶۷۴ دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با نمونهگیری اتفاقی و بر اساس معیار حداقل نمونه برای SEM، ۴۲۴ پرسشنامه توزیع و در نهایت، دادههای معتبر ۴۰۰ نفر (۶۰/۵ درصد دختر، ۵۸ درصد کارشناسی ارشد، میانگین سنی ۳۱/۲ سال) تحلیل شد. ابزارهای پژوهش شامل سه پرسشنامه استاندارد بود: مقیاس الگوهای بازخورددهی استادان (اوجاک و کارانفیل، 96/0 α=)، مقیاس هویت نویسنده (چئونگ و دیگران، 92/0 α=) و مقیاس کوتاه اضطراب دفاع (ویسی و دیگران، 93/0 α=). تحلیل دادههای جمعآوری شده با نرمافزارهای اس.پی.اس.اس 27 و اسمارت پی.ال.اس 4 انجام شد.
<strong>یافتهها:</strong> نتایج نشان داد که الگوهای بازخورددهی استادان راهنما با اضطراب دفاع رابطه منفی و معنادار ( 01/0 p< ، 278/0- β= ) و با هویت نویسندگی رابطه مثبت و قوی ( 001/0 p< ، 780/0 β= ) دارد. هویت نویسندگی نیز با اضطراب دفاع رابطه منفی و معنادار ( 001/0 p< ، 325/0- β= ) دارد. اثر غیرمستقیم الگوهای بازخورد استادان بر اضطراب دفاع از طریق میانجیگری هویت نویسندگی نیز منفی و معنادار بود ( 001/0 p< ، 255/0-). شاخصهای برازش مدل (047/0SRMR= ، 543/0 GOF=) بسیار مطلوب و R² اضطراب دفاع 321/0 بود.
<strong>نتیجهگیری:</strong> بازخوردهای سازنده و حمایتی استادان راهنما با تقویت هویت نویسندگی دانشجویان، بهطور مستقیم و غیرمستقیم اضطراب دفاع را به شکل معناداری کاهش میدهد. این یافتهها بر لزوم آموزش استادان در ارائه بازخورد مؤثر و طراحی برنامههای تقویت هویت نویسندگی در جهت ارتقای سلامت روانی، عملکرد پژوهشی و گزارشدهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی تأکید دارد.https://jlib.ut.ac.ir/article_107383_9e0f6985e9ca6e99cba3a1122d584c54.pdfانتشارات دانشگاه تهرانتحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی2783-463859420251231Studying the Information Seeking Behavior of University of Tabriz Students with Special Emphasis on Artificial Intelligence Toolsبررسی رفتار اطلاعیابی دانشجویان دانشگاه تبریز با تأکید ویژه بر ابزارهای هوش مصنوعی12210738410.22059/jlib.2026.407273.1805FAهاشمعطاپورگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.0000-0003-0763-8413اکبرمجیدیگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.زهرافرجی اردشیرگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.Journal Article20251111<strong>Objective</strong> The aim of the present study was to examine the information-seeking behavior of students at the University of Tabriz, with an emphasis on identifying the challenges as well as the behavioral and cognitive consequences of using artificial intelligence in information searching.<br /><strong>Method:</strong> This research is applied in terms of its purpose and descriptive in terms of its data collection method, which was conducted by survey method. The data collection tool was a researcher-made questionnaire. The statistical population of the research included all students of different levels of Tabriz University, more than 18,000 people. The sampling method was proportional stratified random sampling. The sample size was determined based on the Krejci-Morgan table and with increased reliability, 426 people were determined, of which 419 questionnaires were returned. The validity of the tool was confirmed by the opinions of professors and experts in the field of information seeking behavior, and its reliability was obtained using Cronbach's alpha coefficient for all components above 0.7. For data analysis and answering the research questions, the nonparametric tests of Friedman, Yeoman-Whitney, and Kruskal-Wallis were used.<br /><strong>Results:</strong> The findings of the study showed that the most important information need expressed by students was “educational and research information.” Artificial intelligence tools” were identified as a new and widely used information source to meet students’ information needs. Students’ knowledge of artificial intelligence tools was at a relatively high level. ChatGPT was the most widely used artificial intelligence tool. The most important motivation for students to use artificial intelligence was “improving the quality of assignments and projects.” The most common method of assessing the accuracy of information obtained from artificial intelligence was identified as “using search engine results to check the accuracy of claims, quotes, and dates.” The most important challenge of using artificial intelligence in information search was “failure to include the source or the source provided is invalid.” The challenges of “reducing or severing ties with credible scientific sources” and “possibility of misrepresentation in the information provided” were in the next order. The most important behavioral and cognitive consequences of using artificial intelligence in information search were expressed as increasing the speed of information search, saving search time, easy access to answers to questions, and providing concise and practical answers. The results of the Mann-Whitney and Kruskal-Wallis tests, respectively, showed that there was no significant difference between girls and boys, educational levels, age groups, and major educational groups in terms of behavioral and cognitive consequences of using artificial intelligence tools in information search. However, these differences were significant in terms of the level of knowledge about artificial intelligence tools. The results of the Friedman test showed that there is a significant difference between the information sources used by students of the University of Tabriz to meet their information needs and the use of methods to assess the accuracy of information obtained from artificial intelligence tools in information search.<br /><strong>Conclusions:</strong> Given the widespread use of AI tools as information sources among students, changes in students’ information-seeking behaviors and habits appear likely in the future. Therefore, universities should both inform students about the challenges of using AI and provide the necessary foundation for responsible and ethical use of AI in educational and research activities.<strong>هدف</strong>: هدف پژوهش حاضر، بررسی رفتار اطلاعیابی دانشجویان دانشگاه تبریز با تأکید بر شناسایی چالشها و پیامدهای رفتاری و شناختی استفاده از هوش مصنوعی در جستجوی اطلاعات بود.<br /><strong>روش پژوهش: </strong>این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و ازنظر شیوه گردآوری دادهها توصیفی است که به روش پیمایش انجام شد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساخته بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان مقاطع مختلف دانشگاه تبریز به تعداد بیش از 18000 نفر بود. روش نمونهگیری تصادفی طبقهای نسبتی بود. حجم نمونه براساس جدول کرجسی- مورگان و با افزایش قابلیت اطمینان، تعداد ۴۲۶ نفر تعیین که 419 پرسشنامه برگشت داده شد. روایی ابزار با نظر استادان و صاحبنظران حوزه رفتار اطلاعیابی تأیید شد و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای تمامی مؤلفهها بالاتر از ۰.۷ به دست آمد. برای تجزیهوتحلیل دادهها و پاسخ به سؤالات پژوهش از آزمونهای ناپارامتریک فریدمن، یومنویتنی و کروسکال والیس استفاده شد.<br /><strong>یافتهها: </strong>یافتههای پژوهش نشان داد که مهمترین نیاز اطلاعاتی بیانشده توسط دانشجویان «اطلاعات آموزشی و پژوهشی» بود. «ابزارهای هوش مصنوعی» بهعنوان منبع اطلاعاتی جدید و پُرکاربرد برای رفع نیازهای اطلاعاتی دانشجویان شناسایی شد. شناخت دانشجویان از ابزارهای هوش مصنوعی در سطح نسبتاً بالایی بود. چتجیبیتی پُراستفادهترین ابزار هوش مصنوعی بود. مهمترین انگیزه دانشجویان برای استفاده از هوش مصنوعی «بهبود کیفیت تکالیف و پروژهها» بود. رایجترین شیوه ارزیابی صحت اطلاعات کسبشده از هوش مصنوعی «استفاده از نتایج موتورهای جستجو برای بررسی صحت ادعاها، نقلقولها و تاریخها» شناسایی شد. مهمترین چالش استفاده از هوش مصنوعی در جستجوی اطلاعات «عدم درج منبع و یا نامعتبر بودن منبع ارائه شده» بیان شد. چالشهای «کاهش یا قطع ارتباط با منابع علمی معتبر» و «امکان سوءگیری در اطلاعات ارائه شده» در مراتب بعدی قرار داشتند. مهمترین پیامدهای رفتاری و شناختی استفاده از هوش مصنوعی در جستجوی اطلاعات، افزایش سرعت جستجوی اطلاعات، صرفهجویی در زمان جستجو، دسترسی آسان به پاسخ سؤالات، ارائه پاسخهای خلاصه و کاربردی بیان شدند. نتایج آزمون یومنویتنی و کروسکال والیس به ترتیب نشان داد که میان دختران و پسران، مقاطع تحصیلی، گروههای سنی و گروههای عمده تحصیلی ازنظر پیامدهای رفتاری و شناختی استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در جستجوی اطلاعات تفاوت معناداری مشاهده نشد؛ اما ازنظر میزان شناخت از ابزارهای هوش مصنوعی این تفاوتها معناداری بود. نتایج آزمون فریدمن نشان داد که میان منابع اطلاعاتی مورد استفاده توسط دانشجویان دانشگاه تبریز برای رفع نیازهای اطلاعاتیشان و استفاده از شیوههای ارزیابی صحت اطلاعات کسبشده از ابزارهای هوش مصنوعی در جستجوی اطلاعات تفاوت معناداری وجود دارد.<br /><strong>نتیجهگیری: </strong>با توجه به استفاده گسترده دانشجویان از ابزارهای هوش مصنوعی بهعنوان منبع اطلاعاتی، تغییر در رفتار و عادات جستجوی اطلاعات دانشجویان در آینده محتمل به نظر میرسد. بنابراین، دانشگاه باید ضمن آگاه کردن دانشجویان به چالشهای استفاده از هوش مصنوعی، زمینه و بستر استفاده مسئولانه و اخلاقی از هوش مصنوعی را در امور آموزشی و پژوهشی فراهم کند.https://jlib.ut.ac.ir/article_107384_ebbac517137c26544a32d1ae24c4be94.pdfانتشارات دانشگاه تهرانتحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی2783-463859420251231Attitudes Toward Leisure Reading: An Analysis of the Role of Sociological Factorsنگرش نسبت به خواندن آزاد: تحلیل نقش عوامل جامعهشناختی12010738510.22059/jlib.2026.400023.1789FAنوذرحسینیگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.0000-0002-7786-0943منصورکوهی رستمیگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.سجادمحمدیانگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.محمدحسنعظیمیگروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.Journal Article20251025<strong>Objective:</strong> Objective: Leisure reading is one of the most vital cultural activities, playing a central role in individuals’ intellectual, social, and cultural development. Understanding the factors that influence attitudes toward leisure reading, particularly in under-resourced regions, can provide valuable insights for effective cultural policymaking. This study aims to examine how cultural, social, and economic capital, as well as gender, relate to attitudes toward leisure reading among literate citizens aged 15 and above in the city of Khorramshahr, Iran.<br /><strong>Method:</strong> This study employed a descriptive-correlational design using a survey approach. The statistical population comprised all literate individuals over the age of 15 in Khorramshahr (N = 96,051). A multi-stage random sampling method, proportional to the population distribution across the city's zones, was used, resulting in the distribution of 406 questionnaires. Standardized and validated questionnaires were administered to measure four key constructs: Bourdieu’s dimensions of cultural capital, indicators of social capital, indicators of economic capital, and individuals’ attitudes toward leisure reading. Data were analyzed using SPSS version 26. Descriptive statistics (means, percentages) and inferential statistics (Pearson’s correlation coefficient and multiple linear regression) were employed. Normality of the data was verified using the Kolmogorov–Smirnov test.<br /><strong>Results:</strong> The results revealed a significant positive correlation between cultural capital and attitudes toward leisure reading (r = 0.148, p = 0.003), suggesting that greater cultural capital is associated with more favorable reading attitudes. Similarly, social capital (r = 0.159, p = 0.002) and economic capital (r = 0.259, p < 0.001) showed significant positive correlations with reading attitudes. Gender also exhibited a statistically significant relationship with attitudes toward reading. The multiple correlation coefficient (R = 0.323) indicated a moderate level of association between the combined independent variables and the dependent variable. The coefficient of determination (R² = 0.104) showed that approximately 10% of the variance in attitudes toward leisure reading could be explained by the combination of the four sociological variables. The adjusted R² (0.097) confirmed the model’s adequacy considering the sample size.<br /><strong>Conclusions:</strong> The findings suggest that improving attitudes toward leisure reading requires strategic attention to key sociological variables. In contexts such as Khorramshahr, where unique social, cultural, and economic conditions prevail, strengthening these forms of capital can serve as a foundation for promoting a culture of reading. Effective cultural policy must be tailored to the socio-economic realities of the population and consider gender-related differences in reading preferences. Ultimately, the balanced development of cultural, social, and economic capital can act as a strategic mechanism to enhance public attitudes toward reading and integrate it more deeply into the daily lives of citizens.<strong>هدف</strong>: خواندن آزاد بهعنوان یکی از مهمترین فعالیتهای فرهنگی، نقش محوری در توسعۀ فکری، اجتماعی و فرهنگی جوامع دارد. شناخت عوامل مؤثر بر نگرش افراد نسبت به این نوع خواندن، بهویژه در مناطق کمتر برخوردار، میتواند زمینهساز سیاستگذاریهای فرهنگی اثربخش شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان سرمایههای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و متغیر جنسیت با نگرش نسبت به خواندن آزاد در میان شهروندان باسواد بالای ۱۵ سال شهر خرمشهر انجام شده است.<br /><strong>روش: </strong>این مطالعه از نوع بنیادی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی با رویکرد پیمایشی است. جامعه آماری شامل تمامی شهروندان باسواد بالای ۱۵ سال ساکن خرمشهر (۹۶۰۵۱ نفر) بود. نمونهگیری به روش تصادفی چندمرحلهای و متناسب با سهم جمعیتی مناطق انجام شد و درمجموع ۴۰۶ پرسشنامه توزیع گردید. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامههای استاندارد سرمایۀ فرهنگی بوردیو، سرمایۀ اجتماعی، سرمایۀ اقتصادی و نگرش نسبت به خواندن آزاد بود. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. در سطح توصیفی از شاخصهای آماری مانند میانگین و درصد و در سطح استنباطی از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره بهره گرفته شد. نرمال بودن توزیع دادهها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف تأیید شد.<br /><strong>یافتهها</strong><strong>: </strong>بر اساس نتایج بهدستآمده، بین سرمایۀ فرهنگی و نگرش به خواندن آزاد رابطهای مثبت و معنادار وجود دارد (ضریب همبستگی ۱۴۸/۰، سطح معناداری ۰۰۳/۰). این نتیجه نشان میدهد که افزایش سرمایۀ فرهنگی با بهبود نگرش افراد نسبت به خواندن آزاد همراه است. همچنین، میان سرمایۀ اجتماعی و نگرش نسبت به خواندن آزاد نیز رابطهای مثبت و معنادار مشاهده شد (ضریب همبستگی ۱۵۹/۰، سطح معناداری ۰۰۲/۰)، بهگونهای که هرچه سطح سرمایۀ اجتماعی افراد بالاتر باشد، نگرش آنها نسبت به خواندن آزاد نیز مثبتتر خواهد بود. در مورد سرمایۀ اقتصادی نیز یافتهها نشانگر وجود رابطهای معنادار و مثبت با نگرش به خواندن آزاد هستند (ضریب همبستگی ۲۵۹/۰، سطح معناداری ۰۰۰/۰). مقدار ضریب همبستگی چندگانه برابر با ۳۲۳/۰ است که نشاندهنده میزان همبستگی بین ترکیب خطی متغیرهای مستقل و متغیر وابسته (نگرش به خواندن آزاد) است. ضریب تعیین برابر با ۱۰۴/۰ نشان میدهد که حدود ۱۰ درصد از واریانس متغیر وابسته توسط ترکیب چهار متغیر مستقل قابل تبیین است. همچنین ضریب تعیین تعدیلشده که در شرایطی با حجم نمونه کوچک اهمیت بیشتری دارد، برابر با ۰۹۷/۰ بهدست آمده است که نشان میدهد متغیرهای وارد شده به مدل از کفایت مناسبی برخوردارند.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که ارتقای نگرش افراد نسبت به خواندن آزاد نیازمند توجه به این ابعاد جامعهشناختی است. در بافتی مانند خرمشهر، که ویژگیهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی خاصی دارد، تقویت این سرمایهها میتواند بستری مؤثر برای رشد فرهنگ مطالعه فراهم آورد. سیاستگذاری فرهنگی در این زمینه باید متناسب با واقعیتهای اجتماعی و اقتصادی جامعه طراحی شود و درعینحال، به تفاوتهای جنسیتی و نقش آنها در تمایلات مطالعاتی نیز توجه داشته باشد. در نهایت، توسعه متوازن سرمایههای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی میتواند بهعنوان راهبردی کلیدی برای بهبود نگرش عمومی به خواندن و ارتقای جایگاه آن در سبک زندگی شهروندان مورد توجه قرار گیرد.https://jlib.ut.ac.ir/article_107385_3206a0e509650f31c0bc32be574c6c81.pdfانتشارات دانشگاه تهرانتحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی2783-463859420251231Measuring the Prevalence of Health Information Beliefs about COVID-19 in the Post‑Pandemic Eraسنجش شیوع باورهای اطلاعات سلامت درباره بیماری کووید 19 در دوره پساکرونا12410738110.22059/jlib.2026.409820.1810FAالیارمهدی زاده اقدمگروه علم اطلاعات و دانششناسی، پردیس بینالمللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران.سپیدهفهیمی فرگروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایرانحمیدکشاورزگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.یداللهدادگرگروه اقتصاد. دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، استاد مدعو، دانشگاه کارلتون، کانادا.Journal Article20250911<strong>Objective</strong>: This study aimed to determine the prevalence of accurate and inaccurate beliefs about COVID-19 during the post-COVID era, a period characterized by reduced disease-related anxiety and heightened public awareness.<br /><strong>Method</strong>: In the beginning, a literature review was conducted to identify common correct and incorrect beliefs about COVID-19. Based on that, researchers developed the relevant questionnaire, consisting of five sections: COVID-19 and its transmission, medicines and supplements, home remedies, the COVID-19 vaccine, and environmental hygiene. The target population comprised 500 pharmacy students at Tabriz University of Medical Sciences. Using the statistical formula, a sample size of 218 students was calculated. Participants were selected through simple random sampling. Following data collection, responses were analyzed using SPSS and SmartPLS software.<br /><strong>Results</strong>: The findings revealed that, while pharmacy students demonstrated an acceptable level of awareness about COVID-19 in certain aspects, a notable proportion of false beliefs persisted, particularly in the domains of medicines and supplements, and home remedies. This indicates an ongoing gap in health literacy and critical evaluation of scientific information. Specifically, misconceptions regarding the efficacy of drugs such as ivermectin and chloroquine for treating COVID-19 remained prevalent even among educated individuals in the health sector. Reversely, respondents showed relatively high awareness regarding COVID-19 vaccines. Additionally, beliefs in home remedies (including gargling with salt water, consuming garlic, and relying on sunlight exposure), continued to be widespread within this population.<br /><strong>Conclusions</strong>: Based on this study it can be suggested that pharmacy students (who may serve as informal sources of health information in their communities), are themselves susceptible to infodemics. The persistence of false beliefs about health-related information among this group could contribute to the spread of misinformation at the community level during future public health crises. Hence, strengthening critical appraisal skills for evaluating health information and identifying reliable sources, should be prioritized in medical education.<strong>هدف: </strong>این پژوهش با هدف شناسایی میزان شیوع باورهای درست و نادرست در دوران پسا کرونا که اضطراب این بیماری به اتمام رسیده است و میزان آگاهی افراد افزایش یافته است، انجام شده است.<br /><strong>روش پژوهش: </strong>ابتدا باورهای درست و نادرست مرتبط با بیماری کرونا بهواسطه مطالعه کتابخانهای به دست آمد. سپس، پرسشنامه محقق ساخته شامل 5 بخش بیماری کرونا و ابتلا به آن، داروها و مکملها، راهکارهای خانگی، واکسن کرونا و بهداشت در محیط ساخته شد. جامعۀ آماری پژوهش دانشجویان رشته داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در مجموع 500 نفر بودهاند. حجم نمونه براساس فرمول کوکران 218 نفر بود که پرسشنامه بهصورت تصادفی ساده بین آنها توزیع شد. دادهها پس از گردآوری توسط نرمافزار اسپیاساس و اسمارتپی.اِل.اس. مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.<br /><strong>یافتهها:</strong> یافتهها نشان داد که اگرچه سطح آگاهی دانشجویان داروسازی درباره بیماری کووید–۱۹ در برخی ابعاد قابلقبول است؛ اما وجود درصد قابلتوجهی از باورهای نادرست در زمینههای «داروها و مکملها» و «راهکارهای خانگی» بیانگر استمرار نوعی خلأ در سواد سلامت و درک انتقادی از اطلاعات علمی است. باور اشتباه نسبت به اثربخشی داروهایی نظیر ایورمکتین و کلروکین در درمان کرونا همچنان بین قشر تحصیلکرده حوزۀ سلامت وجود دارد. درزمینة واکسن، آگاهی پاسخدهندگان نسبتاً بالا بوده است. راهکارهای خانگی نظیر غرغره نمک و خوردن سیر و تأثیر گرمای خورشید هنوز در بین افراد مورد توجه است.<br /><strong>نتیجهگیری: </strong>با توجه به دادههای حاصل از پژوهش حاضر نشان داده شد که دانشجویان داروسازی، بهرغم نقش بالقوه خود بهعنوان منابع غیررسمی اطلاعات سلامت در جامعه، ممکن است خود تحت تأثیر اینفودمیک قرار گیرند. تداوم باورهای نادرست اطلاعات سلامت، میتواند در شرایط بحرانهای آینده به بازتولید اطلاعات ناصحیح در سطح جامعه منجر شود. بنابراین، تقویت مهارتهای ارزیابی انتقادی اطلاعات و تشخیص منابع معتبر، باید بهعنوان یکی از اولویتهای آموزش علوم پزشکی مورد توجه قرار گیرد.https://jlib.ut.ac.ir/article_107381_1593ffe01a6ffa3d814a2c79f766c0fb.pdfانتشارات دانشگاه تهرانتحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی2783-463859420251231A Systematic Review of Global Research on Research Questionsمرور نظاممند مطالعات مربوط به پرسشهای پژوهش در جهان12810738610.22059/jlib.2026.408255.1807FAمحمدنویدعسگریگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم اجتماعی و تربیتی، دانشگاه دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.غلامرضاحیدریگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم اجتماعی و تربیتی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.0000-0003-2991-0713Journal Article20250924<strong>Objective</strong>: The aim of this study is to provide a systematic overview of global research on <em>research questions</em> and to identify the main thematic axes, methodological approaches, and existing gaps in this field. Despite the fundamental role of research questions in shaping scientific inquiry, evidence suggests that this topic has received limited attention in domestic scholarship and, even at the international level, lacks a comprehensive and coherent classification.
<strong>Method</strong>: This study employs a systematic review methodology. In the initial stage, more than 200 articles were identified. After applying inclusion criteria related to relevance, methodological quality, and scholarly significance, 67 key studies were selected for final analysis. The selected studies were first classified into three main categories and subsequently organized into more specific subcategories.
<strong>Results</strong>: The findings indicate that research on research questions is primarily concentrated in three areas: criteria for evaluating and formulating research questions, disciplinary domains, and scholarly book-based resources. Within the evaluation criteria domain, the FINER framework remains the most dominant model, while more developed frameworks such as FINERMAPS and RIN.AFE are used far less frequently. In terms of the formulation and structuring of research questions, no clear theoretical consensus exists, with approaches ranging from linear models to dynamic and iterative processes. Regarding disciplinary domains, medical sciences account for the largest share of studies, and the development of structured frameworks such as PICO(T) reflects the specific demands of clinical research. Other fields, including artificial intelligence and the humanities, have adopted diverse but fragmented approaches.
<strong>Conclusion</strong>: The results suggest that the field of <em>research questions</em> is expanding and evolving globally; however, it remains characterized by conceptual fragmentation and a lack of comprehensive critical frameworks. While the formulation of research questions constitutes the primary focus of existing studies, evaluation criteria have undergone relatively limited theoretical development. By providing a coherent mapping of the current state of the literature, this study emphasizes the need for greater attention within the social sciences and humanities to the theoretical dimensions of research questions. It further demonstrates that improving the quality of research questions plays a crucial role in enhancing research methods education and advancing the production of scientific knowledge.<strong>هدف</strong><strong>:</strong> هدف این پژوهش، ارائه تصویری نظاممند از مطالعات جهانی مرتبط با «پرسشهای پژوهش» و شناسایی محورهای اصلی، رویکردها و خلأهای موجود در این حوزه است. با وجود نقش بنیادین پرسشهای پژوهش در شکلدهی فرایندهای علمی، بررسیها نشان میدهد که این موضوع در پژوهشهای داخلی کمتر مورد توجه قرار گرفته و حتی در سطح بینالمللی نیز فاقد یک طبقهبندی جامع و منسجم است. این مطالعه میکوشد با رویکردی تحلیلی و انتقادی، ضمن گردآوری و دستهبندی پیشینههای موجود، روندهای غالب، نقاط ضعف و حوزههای کمتر کاوششده را مشخص کرده و زمینهای برای هدایت پژوهشهای آینده فراهم آورد.
<strong>روششناسی</strong><strong>:</strong> پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور نظاممند انجام شده است. در مرحله نخست، بیش از ۲۰۰ منبع علمی شناسایی شد که پس از اعمال معیارهای ارتباط، کیفیت و اهمیت علمی، ۶۷ مطالعه کلیدی برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. مطالعات منتخب ابتدا در سه طبقه اصلی و سپس در زیرشاخههای دقیقتر دستهبندی شدند.
<strong>یافتهها</strong><strong>:</strong> یافتهها نشان میدهد که مطالعات مربوط به پرسشهای پژوهش عمدتاً در سه محور متمرکز هستند: معیارهای ارزیابی و تدوین پرسشهای پژوهش، حوزههای موضوعی، و منابع کتابی علمی. در محور معیارهای ارزیابی، چارچوب FINER همچنان غالبترین الگو است، در حالی که چارچوبهای توسعهیافتهتری مانند FINERMAPS و RIN.AFE کمتر به کار گرفته شدهاند. در حوزه تدوین و صورتبندی پرسشهای پژوهش، اجماع نظری مشخصی وجود ندارد و رویکردها از مدلهای خطی تا فرایندهای پویا و تکرارشونده متغیرند. در حوزههای موضوعی، علوم پزشکی بیشترین سهم را دارد و توسعه چارچوبهای ساختاریافتهای مانند PICO(T) حاصل نیازهای پژوهشهای بالینی است. سایر حوزهها، از جمله هوش مصنوعی و علوم انسانی، رویکردهای متنوع، اما پراکندهای را دنبال کردهاند.
<strong>بحث و نتیجهگیری:</strong> نتایج نشان میدهد که حوزه «پرسشهای پژوهش» در سطح جهانی در حال گسترش و تحول است، اما از نظر مفهومی و انتقادی همچنان با پراکندگی و فقدان چارچوبهای جامع مواجه است. تمرکز اصلی مطالعات بر تدوین و صورتبندی پرسشهای پژوهش است، در حالی که معیارهای ارزیابی کمتر دچار تحول شدهاند. این پژوهش با ترسیم نقشهای منسجم از وضعیت موجود، بر ضرورت توجه بیشتر علوم انسانی و اجتماعی به ابعاد نظری پرسشهای پژوهش تأکید میکند و نشان میدهد که ارتقای کیفیت پرسشها، نقشی اساسی در بهبود آموزش روش پژوهش و تولید دانش علمی ایفا میکند.https://jlib.ut.ac.ir/article_107386_71f79a3db0c7a2b620288acae5130ee5.pdf