تدوین سناریوهای متصور برای آیندۀ برنامه های پژوهشی دانشگاه ها و تأثیر آنها بر خدمات کتابخانه های دانشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران- دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی

2 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی - دانشکده علوم تربیتی - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3 استاد‌یار دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت، گروه علوم اطلاعات و دانش شناسی

4 گروه علوم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران

چکیده

هدف. این تحقیق با هدف شناسایی عوامل کلیدی پژوهش، تهیۀ سناریوهای پژوهشی دانشگاه‏ها و تحلیل نقش این سناریوها بر خدمات کتابخانه‏های دانشگاهی در افق 1413 انجام شده است.
روش. پژوهش حاضر با رویکرد آینده‌پژوهی و به روش سناریونویسیGBN انجام شده‌است. برای شناسایی عوامل کلیدی پژوهش از روش نظرسنجی از متخصصان به شیوۀ مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته استفاده شده است. از روش «تحلیل مضمونی» جهت شناسایی مضمون‌های موجود در داده‌های کیفی مصاحبه استفاده شده است. برای ارزیابی تأثیر سناریوهای پژوهش بر خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی، از مدیران کتابخانه‌های دانشگاهی به شکل مکتوب نظرسنجی شده است.
یافته‌ها. در مجموع 24 عامل کلیدی پژوهش براساس نظر متخصصان حوزۀ پژوهش از طریق تحلیل مضمونی منون مصاحبه‌ها شناسایی شد. دو عامل شناسایی شده با بیشترین میزان اهمیت و عدم قطعیت جهت تدوین سناریوهای پژوهش عبارتند از: عامل «وضعیت همکاری علمی و پژوهشی بین‌المللی»، و عامل «رویکرد دولت به پژوهش». چهارسناریو برای پژوهش دانشگاه‌ها ارائه شده است : 1- رونق پژوهش ملی و بین‌المللی، سازوکار پژوهش باز در دانشگاه‌ها را بوجود خواهد آورد؛ 2- عدم توجه به پژوهش ملی، زمینه‌های رونق پژوهش بین‌المللی را فراهم خواهد کرد؛ 3 - حمایت از پژوهش ملی؛ و 4- رکود برنامه‌های پژوهشی ملی و بین-المللی. نظرسنجی از مدیران کتابخانه‌های مرکزی دانشگاهی نشان داد که سناریوها و برنامه های راهبردی پژوهش بر خدمات کتابخانه-های دانشگاهی تأثیر مستقیم می‌گذارد.
اصالت اثر. براساس بررسی‌های نویسندگان مقاله، پژوهش حاضر هم در ایران و هم خارج از ایران برای اولین بار انجام شده و از نوآوری و دانش افزایی لازم برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing conceivable scenarios for the future of university research programs and their impact on university library services

نویسندگان [English]

  • ali moradmand 2
  • Nader Naghshineh 3
  • Alireza Noruzi 4
2 Information and Knowledge Studies, Faculty of Education, Azarbijan Shaid Madani University
3 Department of Information Science and Knowledge Studies
4 Department of Information Science and Knowledge studies
چکیده [English]

Objective. The research aims to identify key research factors, prepare research scenarios for universities and analyze the role of these scenarios on the services of academic libraries in 2034 horizon.
Method. The present study was conducted with a futures research approach using the GBN method. Semi-structured interviews were used to identify key factors in the research. Thematic analysis was used to identify the themes in the qualitative data of the interview. To evaluate the impact of research scenarios on the services of academic libraries, academic library manager viewpoints have been surveyed.
Findings. A total of 24 key research factors were identified based on the experts' viewpoints through the thematic analysis of the interviews. The two factors identified with the greatest importance and uncertainty for formulating research scenarios are: the status of international scientific and research cooperation, and the "government approach to research". Four scenarios for university research are presented: 1- National and international research boom will create an open research mechanism in universities; 2- Failure to pay attention to national research will provide opportunities for international research boom. 3- Support for national research; and 4- Stagnation of national and international research programs. A survey of university central library managers found that research scenarios and strategic plans had a direct impact on academic library services.
Originality. According to the authors, the present study was conducted for the first time both in Iran and abroad and has the necessary innovation and knowledge.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Research Scenarios
  • Research Strategies
  • Key Research Factors
  • Academic Libraries Services