حق‌مؤلف و مجوز کرییتیو کامنز

۱. حق نشر و حق‌مؤلف

مجله «تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی» یک نشریۀ کاملاً دسترسی آزاد است؛ بدین معنا که تمامی مقالات بلافاصله پس از انتشار در محبز وب در دسترس همۀ کاربران قرار می‌گیرند. همۀ مقالات تحت مجوز Creative Commons منتشر می‌شوند. بنابراین، حق نشر و حق‌مؤلف مقالات پذیرفته‌شده برای انتشار نزد نویسنده(گان) محفوظ است. نویسنده(گان) بدون هیچ محدودیتی حق نشر اثر خود را حفظ می‌کنند. نویسنده(گان) کنترل کامل بر اثر خود دارند (برای مثال، حق بازاستفاده، توزیع، بازنشر و غیره را حفظ می‌کنند). تمامی محتوای مجله با دسترسی آزاد و تحت پروانۀ Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) منتشر می‌شود که به کاربران اجازه می‌دهد:

  • اشتراک‌گذاری — نسخه‌برداری و بازتوزیع مطالب در هر رسانه یا قالبی؛

  • اقتباس — ترکیب، تغییر، و ساختن مشتقاتی از مطالب.

تا زمانی که از شرایط مجوز کرییتیو کامنز پیروی می‌کنید، مجوزدهنده نمی‌تواند این آزادی‌ها را لغو کند. با رعایت شرایط زیر:

  • ارجاع (Attribution) — باید اعتبار مناسب قائل شوید، پیوندی به مجوز کرییتیو کامنز ارائه دهید، و در صورت ایجاد تغییر، به آن اشاره کنید. می‌توانید این کار را به هر نحو معقول انجام دهید، اما نه به گونه‌ای که نشان دهد مجوزدهنده از شما یا استفاده‌تان حمایت می‌کند.

  • غیرتجاری (NonCommercial) — نمی‌توانید از مطالب برای اهداف تجاری استفاده کنید.

۲. سیاست دسترسی آزاد

مجله «تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی» دسترسی آزاد فوری به محتوای خود فراهم می‌کند. ناشر ما، دانشگاه تهران، پایبند به تعریف دسترسی آزاد مبتنی بر بیانیۀ بوداپست (Budapest Open Access Initiative) است:

«منظور ما از "دسترسی آزاد" به [ادبیات پژوهشی داوری شده]، دسترسی رایگان آن در اینترنت عمومی است، که به هر کاربری اجازه می‌دهد متون کامل این مقالات را بخواند، بارگیری کند، کپی، توزیع، چاپ، جستجو، یا پیوند کند، آنها را نمایه‌سازی کنند، به عنوان داده در اختیار نرم‌افزار قرار دهد، یا برای هر هدف قانونی دیگر به کار برد، بدون هیچ مانع مالی، حقوقی یا فنی جز آن موانعی که ذاتاً با دسترسی به خود اینترنت همراه است. تنها محدودیت در بازتولید و توزیع، و تنها نقشی که حق نشر در این حوزه باید ایفا کند، اعطای کنترل به نویسندگان بر یکپارچگی اثرشان و حق ارجاع و استناد صحیح به ایشان است.»

پژوهشگران برای منفعت عمومی به اکتشاف می‌پردازند؛ اما به دلیل موانع هزینه‌ای یا محدودیت‌های استفاده که ناشران دیگر اعمال می‌کنند، نتایج پژوهش در اختیار جامعۀ کاربران بالقوه قرار نمی‌گیرد. مأموریت ما حمایت از تبادل جهانی بیشتر دانش با باز گذاشتن پژوهش منتشرشده در این مجله به روی عموم و قابل بازاستفاده تحت شرایط پروانۀ Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) است. علاوه‌براین، ما نویسندگان را تشویق می‌کنیم که نسخه‌های پیش‌ازانتشار خود را در مخازن سازمانی یا وبگاه‌هایشان پیش از فرایند ارسال و در طول آن قرار دهند و نسخۀ قالب‌بندی‌شدۀ نهایی ناشر را نیز پس از انتشار بارگذاری کنند. این رویه‌ها به نویسندگان با تبادلات پربار و نیز استنادهای زودهنگام و بیشتر به آثار منتشرشده سود می‌رساند. این مجله یک نشریۀ کاملاً دسترسی‌ زاد است، به این معنا که تمامی مقالات بلافاصله پس از انتشار در اینترنت در دسترس همۀ کاربران قرار می‌گیرد. مجوز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) به کاربران اجازه می‌دهد:

  • اشتراک‌گذاری — نسخه‌برداری و بازتوزیع مطالب در هر رسانه یا قالبی؛

  • اقتباس — ترکیب، تغییر، و ساختن مشتقاتی از مطالب.

تا زمانی که از شرایط مجوز کرییتیو کامنز پیروی می‌کنید، مجوزدهنده نمی‌تواند این آزادی‌ها را لغو کند. با رعایت شرایط زیر:

  • ارجاع — باید اعتبار مناسب قائل شوید، فراپیوندی به مجوز ارائه دهید، و در صورت ایجاد تغییر، به آن اشاره کنید. می‌توانید این کار را به هر نحو معقول انجام دهید، اما نه به گونه‌ای که نشان دهد مجوزدهنده از شما یا استفاده‌تان حمایت می‌کند.

  • غیرتجاری — نمی‌توانید از مطالب برای اهداف تجاری استفاده کنید.

مزایای دسترسی آزاد برای نویسندگان شامل موارد زیر است:

  • حفظ حق نشر اثر توسط نویسندگان؛

  • دسترسی رایگان برای همۀ کاربران در سراسر جهانغ

  • افزایش رؤیت‌پذیری و خوانندگان؛

  • بدون محدودیت مکانی؛ و

  • انتشار سریع.

سایر مزایای دسترسی آزاد برای نویسندگان:

  • انتشار سریع: برای به حداقل رساندن زمان انتظار نویسندگان، این مجلۀ دسترسی‌ آزاد مقالات پذیرفته‌شده را بدون تأخیر به صورت برخط منتشر می‌کند. تمامی مقالات بلافاصله پس از انتشار برای خواندن، بارگیری و اشتراک‌گذاری آزادانه در دسترس قرار می‌گیرند.

  • دسترسی بالا: نسخۀ نهایی مقاله در موتورهای جستجو و پایگاه‌های اطلاعاتی علمی از جمله Google Scholar، Semantic Scholar، OpenAlex و غیره نمایه و قابل دسترس می‌شوند.

  • شهرت بالا: نویسندگان در جهان علمی از شهرت، پذیرش و شناسایی برخوردار می‌شوند.

  • افزایش استناد: نویسندگان در مقالات دیگران استنادهای بیشتری دریافت می‌کنند.

  • کاهش هزینه: تنها یکبار پرداخت برای پردازش و صفحه‌آرایی نسخۀ اولیه مقالۀ پذیرفته‌شده لازم است و در دسترس بودن همیشگی برخط تضمین می‌شود.

  • شناسایی و پذیرش اثر پژوهشی: پژوهش نویسندگان بدون هیچ محدودیتی در میان جامعۀ علمی به طور کامل شناخته می‌شود.